an buille fill
the treacherous blow

Is ansin a bhuail sé
an buille fill: "Ó, agus ar chuidigh an t-ól leat an stádas a bhaint amach?" Seanchoncas faisisteach.
feall
treachery

Is é an
feall é nach gcaithfidh na scórtha míle duine óg a vóta ar an 17 Bealtaine.
fheall
deceit

Cé go gcreidim go bhfaighfear an tUasal Lowry ciontach in 2003, ar bhealach éigin - fiú más amhlaidh go raibh caimiléireacht i gceist, agus níl aon dabht ach go bhfuil rian na caimléireachta ar an ghnó uilig - ní shamhlaím go gcruthófar aon
fheall ina choinne maidir le bronnadh an chonartha teileachumarsáide ar an Uasal Denis O'Brien.
feall
foul

Ní hé sin an cineál iompair a chleachtaítear sa ghalf de ghnáth agus cuireadh i leith fhoireann na Stát Aontaithe ina dhiaidh sin nach rabhadar spórtúil agus gur léirigh siad drochmheas ar a gcéilí comhraic agus ar chluiche an ghailf, cluiche a éilíonn ardchaighdeán ionracais - is minic imreoir ag admháil, cuir i gcás, go ndearna sé
feall cé nach bhfaca éinne eile é.
feall gairmiúil
professional foul

Feicimid uaireanta foirne agus imreoirí ag imirt go mímhacánta agus ag baint úsáide as imirt gharbh chun stop a chur leis an bhfoireann eile i slite nach bhfuil ceadaithe de réir rialacha nó go ndéantar "
feall gairmiúil" d'aon turas ar imreoir eile sa chás go bhfuil baol ann go scóralfadh sé cúl.
feall "gairmiúil"
'professional' foul

An teoiric atá aige ná go bhfuil tréimhse ama ar an taobhlíne níos fearr mar bhagairt in aghaidh mí-iompair ná cárta buí leis féin toisc go dtéann pionós láithreach ar an imreoir a dhéanann
feall "gairmiúil" cuir i gcás.
feall i ndiaidh fill
foul after foul

Ach ina áit sin rinne siad
feall i ndiaidh fill agus iad faoi bhrú sa tréimhse dheireanach, agus bhronnadar deiseanna scórála ó phocanna saora ar Loch Garman.
feall
foul

Mholfainn gan an cárta dearg a úsáid ach go hannamh, is é sin nuair a dhéanann imreoir
feall chomh dona sin go gcuireann sé imreoir eile as an imirt ar fad.
líon na bhfeall a dhéanfar
the number of fouls that will be made

Scríobhas i bhfábhar an athraithe seo cheana agus beidh sé suimiúil a thionchar a fheiceáil maidir le
líon na bhfeall a dhéanfar agus líon na gcártaí buí a bhronnfaidh na réiteoirí.
a d’imreodh feall ar a bhean
who would cheat on his wife

Dúradh i gcás Bill Clinton, mar shampla, go mbeadh an té
a d’imreodh feall ar a bhean sásta feall a imirt ar a thír chomh maith céanna!
Bhíodh dearcadh ceartaiseach againne sa tír seo faoi scéalta dá gcineál.
dá n-imreodh na Sasanaigh feall eile ar Éirinn
if the English played false with Ireland again

Dúirt Pádraig Mac Piarais i 1912
dá n-imreodh na Sasanaigh feall eile ar Éirinn, “there is a band in Ireland, and I am one of them, who will advise the Irish people never again to consult with the Gall, but to answer them with violence and the edge of the sword.
d’fhill sí le cur fúithi
she returned to settle down

D’imigh mo chara ansin ar feadh seachtaine saoire agus, mí ina dhiaidh sin,
d’fhill sí le cur fúithi sa chathair.
fheall
treachery

“Cad é atá ar siúl agatsa anseo, a Mháire Uí Ruairc? Nach cóir duit bheith sa bhaile ag ceiliúradh do bhua san ainmniúchán a fuair tú don chéad olltoghchán eile?” “B’fheidir gur chóir,” arsa an seanseanadóir scagbhéalach, “ach ní dhéanfaidh mé riamh dearmad ar an
fheall a imríodh orm san olltoghchán deiridh.
d’fhill sí le cur fúithi
she returned to settle down

D’imigh mo chara ansin ar feadh seachtaine saoire agus, mí ina dhiaidh sin,
d’fhill sí le cur fúithi sa chathair.
feall
foul

Trí lá roimh an phionós ó UEFA, fuair Fowler moladh ó cheannaire FIFA, Sepp Blatter, as cothrom na Féinne a léiriú i gcluiche in aghaidh Arsenal nuair a chuir sé in iúl don mholtóir, Gerald Ashby, nach ndearna cúl báire Arsenal, David Seaman,
feall air, rud a shíl an Ashby.
gur fhill an feall ar an fheallaire
that treachery returned to the betrayer

An amhlaidh an cás sna ranna eile? Más ea, níl ann ach
gur fhill an feall ar an fheallaire.
ó bhuillí fill
from low blows

Gan dabht, dhéanadh na smísteoirí leathanghuailleacha ar a fhoireann arbh é a bpríomhdhualgas é Gretzky a chosaint
ó bhuillí fill, agus lucht stiúrtha an NHL a thuig gurbh earra luachmhar é, dhéanaidís cinnte de nach ndéantaí mórán dochair dó i gcluiche atá contúirteach go leor.
a d’fheall orthu
which failed them

Anois siúlaim leat i gcaorán na bhfuiseog is éistim le monabhar abhna do bhriathra ó Bhéal an Áthaagus cuirim mo bheola le do chneas atá cumhra, a ghrá, le sméara dubha Ghleann an Átha …i dtobainne, tá mé lán díot, a mhian, is níl a dhath le déanamh agam ach luí síos leat go dianar leaba seo an dáin agus tú a bhriatharú chun beatha …
Gluais • Glossary
glao coiligh a póigethe rooster call of her kiss
mullaightop of house
buí-ómrayellow-amber
bruth análahot breathing
múr teasabank of heat
cága callánachanoisy jackdaws
á ngríosúinciting them
a ngiúmaráilhumouring them
go breabhsántasprightly
meall gréineorb
cabhail chathrachcity body
spréite go hanástaspread awkwardly
tnáitejaded
basár a brollaighthe bazaar of her bosom
ag borradhswelling
dlaoithe casacurly tresses
cabhsaí dúshlánachachallenging lanes
á gclutharú féinhiding themselves
méalasorrow
buairtvexation
cruachásdistress
ag déanamh tochtagrieving silently
an tréanthe strong
ag tromaíocht ar an truadenigrating the wretch
meannánkid
méileachbleating
scrínteshrines
bean feasa na gclós ársawise woman of the ancient yards
dhorchaigh spéir a súlthe sky of her eyes darkened
ceannaircrevolt
a d’fheall orthuwhich failed them
boige paidrethe softness of prayer
le báinífurious
bhruth bréan bildeálathe foul heat of the building site
ag déanamh angaidhfestering
i bhforógraí bagracha lucht léirsithein the threatening proclamations of the demonstrators
bhachlógachindistinct
siogairlínípendants
glémhaiseachexquisitely beautiful
go ríogúilregally
teanga túisetongue of incense
ag clingireachtringing
bantracht bheoshúileachthe quickeyed women
le coim na hoícheat nightfall
ag spréamh
cheannbhrat glé an dorchadaisspreading the bright canopy of darkness
bioráinpins
ag lonrúshining
clóca sróilcloak of satin
aigeantaspirited
buimefoster-mother
deoch shuainsleeping-draft
spréachspark
súgachmerry
ag glinniúintsparkling
tú a mhuirniúto caress you
linntepools
cumhaloneliness
le tú a aoibhnniúto make you blissful
ionúinbeloved
másaíthighs
a niamhraigh mo dhánwho made resplendent my poem
i gcaorán na bhfuiseogin the bog of the larks
monabharmurmur
chneasskin
cumhrafragrant
miandesire
go ndearnadh feall orthu
that they were let down

Feictear do Pholannaigh gur caitheadh go mífhéaráilte leo,
go ndearnadh feall orthu sa 20ú haois agus go bhfuil siad fós ag fulaingt de dheasca an fhill seo.
de dheasca an fhill seo
because of this let-down

Feictear do Pholannaigh gur caitheadh go mífhéaráilte leo, go ndearnadh feall orthu sa 20ú haois agus go bhfuil siad fós ag fulaingt
de dheasca an fhill seo.
ní fheallfaidh an Pholainn ar chomhghuaillí dá cuid
Poland will not let down an ally of hers

Rinne an tAire Gnóthaí Eachtracha, Włodzimierz Cimoszewicz, an scéal a bhréagnú, ag rá “
ní fheallfaidh an Pholainn ar chomhghuaillí dá cuid den chéad uair, cé gur minic atá feall imeartha ar an bPolainn ag a comhghuaillithe san am atá caite”.
Feall, a réiteoir?
Fou, referee?

“
Feall, a réiteoir? Cad é atá i gceist agat? Ní dhéanfainn riamh a leithéid.
feall i ndiaidh fill
let-down after let-down

Bhí an rialtas anseo i ndiaidh
feall i ndiaidh fill a dhéanamh orthu.
feall
betrayal

Príomhghiúróir an ghiúiré a ghearr an téarma príosúnachta orm, fíu amháin - tháinig seisean chugam le pictiúr a cheannach uaim!”
I ndeireadh na dála, b’fhéidir nach léiriú é an scéal seo ar ghliceas beirt rógairí, ach léiriú ar chomh réidh - ní deirim toilteanach - is atá saol na healaíne le déileáil leo siúd a d’imreodh
feall orthu.
feall mharfach
deadly treachery

Tuigim go ndearnadh
feall mharfach ar an gcine daonna ar an láthair seo ach is beag a ghoilleann an t-eolas agus an tuiscint seo orm.
feall na haicme liteartha
the treachery of the literary class

Tugann Ní Dhuibhne spíd, uaillmhian agus
feall na haicme liteartha chun solais le línte beaga a ghearrann go croí:
“*Now she found herself facing Carl Thompson, one of the Irish writers whom she would rather not meet, ever.
feall
betrayal

Ach tá go leor daoine sa tír fós den tuairim go ndearna sé
feall ar rialtas Whitlam.
sular fhill
before returning

”
Rith mé ó shiopa go siopa sna laethanta deiridh
sular fhill mé abhaile, agus mé ag ceannach éadaí, coinnle, seodra, dlúthdhioscaí agus cibé rud eile a bheadh oiriúnach do ghirseach seacht mbliana déag d’aois.
feall
foul

Ní bhíonn gá le réiteoir dáiríre mar ní dhéantar calaois ná
feall ná ní bhíonn argóint ná troid idir imreoirí.
feall
evil deed

Cead a gCinn do na
feallairí
“*Scratch a counterintelligence officer in the U.
bhfillfidh an feall ar an bhfeallaire
what goes around comes around

” Ach má fhaigheann muintir Mheiriceá amach an fhírinne maidir lena “chairde” Iosraelacha riamh, seans go
bhfillfidh an feall ar an bhfeallaire.
nár fhill
didn't return

Deir sé liom gur chaith sé deich lá i Londain uair amháin, nuair a bhí sé seacht déag, gan pingin, gan dídean agus
nár fhill sé ó shoin.
feall
evil deed

Bhí an baol ann go n-imreoidís
feall ar an phobal Moslamach agus go leathnódh an deighilt idir an dá phobal.
fhill
dirty deed, foul

com/watch?v=juYmKSYQiy0)
Chríochnaigh an cluiche go gairid i ndiaidh an
fhill agus de réir na n-údar agus lucht saineolais, chaill an fhoireann ab fhearr.
fhill
returned

Idir an dá linn, d’
fhill an Gulfstream go Baile Dhónaill, d’fhan sé díomhaoin ar feadh dhá lá sular
fhill sé go Bordeaux leis an cheathrar a thabhairt abhaile.
feall
wrong

Tá a fhios againn go rímhaith go bhfuil
feall á dhéanamh ar phobal na hÉireann, go ndearna an Dáil
feall orthu nuair a thug siad uathu ar fad agus ar ndóigh, thar oíche, tá siad ag déanamh an rud ceannann céanna.
gníomhartha fill
foul deeds

Meas tú céard a cheapfadh an gnáth-Mheiriceánach faoi leithéidí Lieberman, a mhaíonn gurb é an stát Giúdach an comhghuaillí is fearr atá acu, dá mbeadh a fhios aige gur chuir gníomhairí Iosraelacha buamaí loiscneacha i saoráidí Meiriceánacha san Éigipt i 1954 le heasaontas a chothú idir Nasser agus SAM; gur mharaigh Iosrael 34 Meiriceánach nuair a d’ionsaigh siad an USS Liberty d’aon ghnó ar 8 Meitheamh, 1967; go ndearna spiaireacht na nIosraelach, go háirithe spiaireacht Jonathan Pollard, an-dochar go deo do SAM; go raibh cúigear gníomhairí Mossad ag scannánaíocht agus ag ceiliúradh ionsaithe 9/11; gurb é Iosrael agus a gcairde i Meiriceá foinse na faisnéise bréagaí i dtaobh na hIaráice; agus faoi go leor
gníomhartha fill eile nach iad?
Lena iarracht seo an t-idirlíon a mhúchadh, an é muintir Mheiriceá atá á chosaint ag Lieberman ó sceimhlitheoirí? Sin, nó an iad a leathbhádóirí fealltacha atá á chosaint aige ó mhuintir Mheiriceá?
ghníomhartha fill
fould deeds

Agus neamhaird á déanamh acu ar an bhfianaise maidir le réamhfhios na nIosraelach, cuireann Snopes ceist reitriciúil: *“Why would Israel follow such a course of action, betray its staunchest ally, and doom thousands of innocent Americans to death?”*
D’fhéadfaí fiafraí chomh maith cad chuige ar chuir gníomhairí Iosraelacha buamaí loiscneacha i saoráidí Meiriceánacha san Éigipt i 1954? Nó cad chuige ar ionsaigh Iosrael an USS Liberty d’aon ghnó ar 8 Meitheamh, 1967 nuair a mharaigh siad 34 Meiriceánach? Nó cad chuige nár thug Mossad rabhadh do SAM faoin ionsaí ar dhún na Muirshaighdiúirí i mBéiriút ar 23 Deireadh Fómhair, 1983 nuair a maraíodh 241 Meiriceánach? Nó cad chuige ar chuir Oibríocht na Traí de chuid Mossad ina luí ar Washington go raibh an Libia freagrach as an mbuamáil dioscó i mBeirlín ar 5 Aibreán, 1986 nuair a maraíodh beirt shaighdiúirí de chuid SAM?
Go dtí seo, níl aon imscrúdú déanta ag Snopes faoi
ghníomhartha fill seo na n-Iosraelach ar a “chomhghuaillí daingean.
feall
foul

Is annamh a fheictear maoir ag cur ina luí ar réiteoir go bhfuil
feall déanta.
feall
deceit

'Daoine a Itheann Daoine' le Mícheál Ó Ruairc
====================
Bailiúchán samhlaíoch gearrscéalta anseo ó Mhícheál Ó Ruairc, a chéad chnuasach do dhaoine fásta, ina gcaitheann sé súil spraíúil, ghrinn ar cheisteanna na linne ina bhealach éagsúil, áibheileach féin: canablacht agus ciníochas, gliúcaíocht agus fealsúnacht, dílseacht agus grá,
feall agus éad, fir mná agus muca - lón machnaimh agus pléisiúir don té a thabharfaidh faoi.
fheall
treachery

Má tá Lynch agus a chomhleacaithe ciontach as an
fheall sin a imirt, rinne Charlie McCreevy amhlaidh nuair a d’fhógair sé go gcaithfeadh sé a raibh aige.
líon na bhfeall
number of fouls

Dhá fhocal scoir
=======
Ar dtús, d’fhéadfadh an CLG foghlaim ó na cluichí iománaíochta/camanachd agus dhá chúilín a bhronnadh ar phoc saor a chuirfí thar an trasnán – laghdódh sé ar
líon na bhfeall dar liom.
feall
deceit

I mbunú an pháirtí úrnua seo, tá cinneadh críochnúil déanta againn scaradh go deo le seanpháirtí na teipe; nach bhfuil d’oidhreacht fágtha aici ach an tubaiste agus an
feall.
Is mór an feall a imríodh
a great injustice was wroth
Is mór an feall a imríodh ar an teanga fosta mar nár cuireadh inniúlacht inti san áireamh do phostanna sinsireacha a mbeadh tionchar acu ar an fhreastal a dheintear ar chainteoirí Gaeilge ina gcaidreamh leis an státchóras.
feall
foul

Tá
feall á dhéanamh ag an mbeirt chosantóirí, Noel Hickey agus JJ Delaney, ar an Seanachánach a bhfuil ceithre lámh na beirte timpeall a mhuiníl, gan an sliotar le feiceáil.
fhill sé
he returned

Níor luaigh sé, áfach, go raibh ElBaradei ina bhall de bhord an International Crisis Group—eagraíocht neamhrialtasach a bhunaigh agus a mhaoinigh Soros—go dtí gur
fhill sé ar a thír dhúchais ar 27 Eanáir, dhá lá i ndiaidh tús na n-agóidí.
feall déanta orainn
we’ve been wronged

Mar sin, nuair a fhaighimid amach go bhfuil laoch spóirt dár gcuid gan a bheith foirfe agus níos measa ná sin, é a bheith ina chladhaire nó ina rógaire, ina fhalcaire nó ina scabhaitéir, bíonn díomá agus fearg orainn, braithimid go bhfuil
feall déanta orainn.
is é an feall
it’s an aweful shame

Nuair a tháinig deireadh le fiannas Fhórsaí Cosanta na hÉireann i ndeisceart na Liobáine,
is é an feall nár féachadh leis an chomhthuiscint agus an tsaintaithí sin a fuair oifigigh na hÉireann sa Mheán-Oirthear a chur i bhfeidhm ar mhaithe le comhthuiscint idirnáisiúnta.
feall ar
betrayal

Nuair a dhéanann dlíodóir
feall ar chliant is beag faoiseamh a fhaigheann an cliant seo ó Dhlí-Chumann na hÉireann.
fhill muid
we returned

Cúis eile ná gur
fhill muid ar an óstán i ndiaidh an Aifrinn agus bhí tine chraosach ar lasadh sa bheár, leamhacháin fágtha in aice leis dá mba mhian leat iad a róstadh.
Fill Arís
return again

*)
Fill Arís
===
Agus scéalta cosúil le seo á aithris ag Tóibín, cloistear cogar ón bhfile áitiúil Seán Ó Ríordáin.
feall a thug an deis
a bad deed which provided the opportunity

Thacaigh an Eaglais Phreispitéireach le Fuadach nan Gàidheal 1782 – Uileloscadh na hAlban –
feall a thug an deis do na Saor-Phreispitéirigh gean agus taca an mhuintir Ghaidhealtachd na hAlban a bhaint dóibh féin.
na gníomhartha fill seo
these foul deeds

Ní hé go ndearnadh
na gníomhartha fill seo in aon chúinne amháin den tír ach an oiread mar gheall gur shínigh na láithreacha coire fud fad na tíre ó München, Heilbronn agus Nürnberg i nDeisceart na Gearmáine, go Dortmund agus Kassel in iarthar agus i lár na tíre, síos go Hamburg agus Rostock sa taobh ó thuaidh.
Is é an feall
it’s an awful pity
Is é an feall nach dtugann an dream óg atá thuas sa saol anois cuairt ar na daoine eisceachtúla sin.
aon chruthúnas ann go ndearna na póilíní feall ar
any proof that the police played foul

Cuireadh an fhianaise nua thuasluaite faoi bhráid an athbhreithnithe bhreithiúnaigh, ach chinn an breitheamh go raibh an fíorasc bunúsach iontaofa de bharr nach raibh
aon chruthúnas ann go ndearna na póilíní feall ar an seisear, in ainneoin a n-iompar coiriúil i gcásanna eile.
Feall na Teicneolaíochta
technology’s treachery
Feall na Teicneolaíochta
===========
Sin é an rud faoin teicneolaíocht: téann sé i bhfeabhas agus i gcumhacht gan stad gan staonadh.
Filleann an feall ar an bhfeallaire
what goes around comes around
Filleann an feall ar an bhfeallaire.
ag iarraidh feall a imirt orainn
trying to do us a bad turn

An ligfidh nádúr an chine daonna dúinn riamh an chéim mhór chun tosaigh a thógáil a fhad is a bhfuil grifters, is sharks, is con-artists amuigh ansin
ag iarraidh feall a imirt orainn? De réir an tsaineolaí slándála Bruce Schneier, táimid ag éirí níos drogallaí in aghaidh contúirtí de réir a chéile toisc ár n-in-oiriúnachta.