Pota Focal Intergaelic Global Glossary Terminologue Phrasomatic
Gluais TíHouse Glossary Gluais Beo!Beo! Glossary TeasárasThesaurus BriathraVerbs
tag taispeáin taitnigh tar tarlaigh tarraing teastaigh téigh tit tóg tóraigh tosaigh triail troid tug tuig úsáid
téigh1
01 A 01
go
N1
AGS
A
DIR
trasna, thart; ar ais, abhaile, ar aghaidh; amú; ar cuairt, ar bord
P1
DIR
i, ar, faoi, go, thar, trí
Semantic Class: MOT
Chomh luath is a d'úirt sé Friday, chuaigh an mada isteach faoin mbord agus d'fhágaigh sé ansin an fheoil. CC: SP-8-05-08
Ach d'fhan muid mar sin nó go raibh sé ina mhaidin agus chuaigh 'chuile dhuine abhaile, CC: SP-1-02-08
Agus chuaigh sé ag an doras go bhfeiceadh sé agus céard a bhí ann ach seanfhear, pósta ag bean óg. CC: SP-1-09-06
02
go
N1
AGS
N2
LOC
bóthar etc.
A
DIR
suas
Semantic Class: MOT
Bhí muid ag dul suas bóthar an Spidéil, agus ag tíocht anuas bóthar na bhForbacha, agus, siar ó dheas, chois farraige ag cur píopaí ocht n-orlaí déag CC: SP-9-03-06
03
come
N1
AGS
A
DIR
anoir, aniar
Semantic Class: MOT
Bhíodh muintir an Chladaigh ag dul anoir, muintir Chonamara ag dul aniar agus iad ag tornáil. CC: SP-6-20-02
04
move
N1
MOV
deatach, barra, gaoth
A
DIR
P1
DIR
Semantic Class: MOT
Agus bhí Pádraig ag dul amach an babhta seo, agus chuaigh an barra síos, chuaigh an roth dhá bháthadh. CC: SP-5-16-03
Théadh an ghaoithe soir, théadh sí ó thuaidh, théadh sí aneas, théadh sí thoir-aduaidh. CC: SP-9-06-03
Nuair a d'fhiuch an leann an dtuigeann tú, agus an deatach a d'imigh as sin, chuaigh sé thríd an worm, agus bhí an worm ag dul thríd an uisce fuar CC: SP-1-11-04
B 01
join
N1
AGS
P1
ASS
i bpáirt, i dteannta
Semantic Class: REL
Chuaigh mé féin agus John i bpáirt, agus chuaigh Páidín agus deartháir John i bpáirt. CC: SP-5-02-08
Ach nuair a fuair mé údarás ón máistir a dhul amach, 'sé an chéad fhear, a chuaigh mé ina theannta nó an chéad ghasúr a chuaigh mé ina theannta an fear … CC: SP-2-14-07
02
join
N1
AGS
P1
SOC
i
Semantic Class: REL
Agus bhí crowd eile ansin suas an baile mór, chuadar sa militia, sa gConnaught Ranger. CC: SP-6-25-01
02 A 01
be applied to, be put on
N1
MOT?
P1
AFF
ar, i, trí
Semantic Class: TRA
Bhí mise lá eile, nuair a bhí an tearra ag dul ar an mbóthar sin thíos ar dtús an bhfuil a fhios agat, ní hé tearra bhruite ar bith a bhí ag dul air … CC: SP-8-07-18
Ach an stuf atá ann anois deir siad go sábhála Dia sinn go n-imeofá craiceáilte dhá n-óltá do dhóthain dó, pé ar bith cén stuf atá ag dul thríd … CC: SP-1-11-07
02
be placed
N1
MOT
P1
TER
i
Semantic Class: TRA
Ní bheadh an t-airgead ag dul isteach i bpóca na mboic mhóra, an bhfuil a fhios agat. CC: SP-4-06-20
B 01
be due, be owed
N1
POS
P1
EXP
do
Semantic Class: REL
Tá an t-ómós uiliug ag dul don Phiarsach agus do chathair Bhaile Átha Cliath CC: SP-6-05-04
Chuaigh an méid sin fine air. CC: SP-6-03-06
02
suit, belong, go with
P1
EXP
do, le
Semantic Class: REL
Is deas a rachadh gloine dhó, d'fhear a bheadh as a shláinte. CC: SP-2-08-08
Nach maith a chuaigh an óinsiúlacht dhó. CC: SP-3-01-15
C 01
replace
P1
in áit
Semantic Class: REL
Bhoil, thógtaí an hod agus thugtaí d'fhear eile é, agus théadh sé ina áit. CC: SP-9-03-09
03 A 01
set out, start
N1
AGS
S1
ACT
VN
Semantic Class: PHA
Ach chuir muid amach an churach ar chuma ar bith, agus chuaigh an bheirt againn ag iomramh. CC: SP-4-09-04
Chuaigh cuide de na buachaillí ag imirt liathróid. CC: SP-5-08-08
02
be about to, be going to
S1
EVT
VN
Semantic Class: PHA
[tá sé ag dul ag tarlú] CC
B 01
proceed to
N1
AGS
P1
ACT
ar
Semantic Class: PHA
D'fhanadh muid ina suí tamall maith chois na tine, ag caint agus ag inseacht scéalta beaga dhá chéile agus ansin théadh muid ar imirt na gcártaí. CC: SP-5-02-03
02
tackle, attack
N1
AGS
P1
AFF
ar, chuig
Semantic Class: ACT
Níl deartháracha ag dul ag a chéile. CC: SP-6-17-02
04 A 01.1
become, develop
N1
AFF
saol
P1
STA
chun
Semantic Class: PHA
Agus tar éis na blianta de réir mar a bhí an comhluadar ag éirí suas, bhí an saol ag dul chun daoirseacht. CC: SP-2-02-08
01.2
faigh, become, develop
N1
AFF
saol
Adj
MOD
Semantic Class: PHA
Chuaigh an saol níos measa, agus, thosaigh ration cards. CC: SP-6-02-06
02
go, develop
N1
ACT
A
MOD
P1
(EXP)
do
Semantic Class: PRO
B 01
rise
N1
AFF
A
DIR
suas
Semantic Class: MOT
Tá na deontaisí ag dul suas arís. CC: SP-4-01-22
C 01
arise, be built
N1
EFF
A
DIR
suas
P1
(LOC)
Semantic Class: PRO
Tá go leor tithe nua ag dul suas gach aon áit anois, go mór mhór amach faoi Chois Fharraige. CC: SP-4-01-01
05 A 01
extend, reach, go
A
(DIR)
P1
(DIR)
Semantic Class: REL
Bhí an claí a raibh muide faoi anois ag dul soir go dtí an múta a bhí ag dul anuas thoir mar a déarfá, agus ansin a bhí muide sa gcúinne. CC: SP-3-03-20
B 01
extend, go on
N1
ACT
A
DIR
ar aghaidh
Semantic Class: PHA
Ar ndóigh ní saol a bhí ag dul ar aghaidh leis an deich scilleacha sin. CC: SP-9-12-02
Ach de réir mar a bhí an cluiche ag dul ar aghaidh bhí mé féin ag spreagadh mo dhuine CC: SP-4-04-04
06 A 01
nearly do/happen
N1
EXP
Adj
LOC/ACT
gar (+PP: do+VN)
Semantic Class: PHA
Ach, níor éirigh leo gur mharaigh siad, b'fhéidir nárbh fhearr a bheith, do na Black and Tans ach chuaigh siad an-ghar dhó ar chaoi ar bith. CC: SP-6-01-20
02
nearly do/happen
N1
EXP
P1
EVT
i gcontúirt
Semantic Class: PHA
Chuaigh mé i gcontúirt mo bháite aon uair amháin. CC: SP-9-05-01
03
overdo
N1
AGS
P1
ACT
le
Adj
LOC/ACT
ro-fhada
Semantic Class: ACT
Bhí seisean an-ghreannmhar agus bhí sé ag dul ro-fhada le na cleis, agus ag déanamh an iomarca torainn nó gleo. CC: SP-1-06-04
07 A 01
go wrong, be mistaken, get lost
N1
EXP
A
DIR
amú
P1
(ACT)
ar
Semantic Class: COG
Mar má théann tusa in aghaidh gnás, nó má théann tú in aghaidh do thoil féin, b'fhéidir go mbeifeá ag dul amú. CC: SP-2-06-01
Cén chéad chuid den véarsa anois... téim amú ar an véarsa sin. CC: SP-4-03-05
B 01
miss
N1
EVT
P1
EXP
ó
Semantic Class: COG
Ach bhí an fear seo i nGaillimh, Faller, ní raibh rud ar bith ag dul uaidh. CC: SP-6-01-17
téigh2
01 A
warm
N1
EXP
A
(PER)
suas
Semantic Class: PRO
B
warm
N1
AGS
N2
AFF
A
(PER)
suas
Semantic Class: ACT