Pota Focal Intergaelic Global Glossary Terminologue Phrasomatic
fáir | air | faic | faid | fail
Gluais TíHouse Glossary Gluais Beo!Beo! Glossary TeasárasThesaurus BriathraVerbs
dún éalaigh éiligh éirigh éist fág faigh fair fáisc fan fás feabhsaigh féach féad feic feil fiafraigh fill fiuch fógair foghlaim
fair
01 A 01.1
watch, observe
N1
AGS
N2
TER
muid
Ach d'fhaireadar muid i gcaitheamh na hoíche agus 'sén áit a raibh an geáilín againn faoi tí Mhicil Dharach ansin, geáilín Johnín. CC: RM-2-10-13
Ach bhí cat dubh a raibh seacht gcloigeann air dhá faire. CC: SP-5-11-02
01.2
watch, observe
N1
AGS
N2
LOC
garraí
Gabhfaidh muid anocht ag faire an gharraí, go bhfeice muid anocht cé a mhill an gheamhar. CC: LC-7-01-05
01.3
watch over
N1
INS
gunna
N2
LOC
cuan
Shocraigh siad an gunna mór seo thuas ar a bharr, ag faire an chuain. CC: RL-2-20-01
02.1
watch, guard
N1
AGS
N2
TER
suinc
Bhfanódh beirt nó triúr ann ag faire an suinc, faitíos go dtabharaí as í. CC: RL-4-07-13
02.2
herd
N1
AGS
N2
TER
beithíoch
Nó ar chuala tú trácht ariamh air, daoine a bheith a dhul amach le beithígh ar buaile nó dhá seoladh amach ar an gcriathrach is ag fanacht amuigh, ar feadh seachtaine b'fhéidir, nó coicís, nó achar den tsórt sin ag faire beithíoch? CC: RL-3-23-01
03
watch
N1
AGS
maor
P1
(LOC)
ag
Bhíodh na maorthaí an t-am sin ag faire ag an gcara, mar ba an-átha éisc a bhí inti. CC: RM-7-02-09
04
be on guard
N1
AGS
P1
(EXP)
do
Ní raibh an-dúil agam féin sna húllaí go tráthúil, ach d'úirt beirt de na buachaillí go ngabhaidís síos ar úllaí na mná rialta, agus beirt eile nó triúr a dhul ag faire dhaoibh. CC: SP-4-02-09
05
listen, overhear
N1
AGS
P1
ADR?
ar
B'fhéidir go n-inseoinn é murach an cluasaí atá ag faire orainn. CC: CR-4-15-21
06
watch
N1
AGS
N2
(ACT)
A
(MOD)
Bhíodar ag faire, agus dheamhan blas a bhíodar a aireachtáil. CC: LC-7-01-06
Amanta, d'éalódh muid isteach ann, ach amanta eile bhíodh na madraí ag faire. CC: SP-3-06-02
Agus bhíodar ag faire níos fearr. CC: SP-6-01-04
07
watch, wake
N1
AGS
N2
TER
(corp)
Bhí mé ag faire Jude Dhroighneáin, beannacht Dé lena hanam, an oíche dár gcionn, go maidin. CC: MI-6-11-12
B 01
breathnaigh, watch, look at
N1
AGS
P1
TER
ar: a chéile
Beirt sa suíochán in éineacht, agus iad in aghaidh a chéile ó sheachtain go seachtain mar gheall ar an bpeil, agus tráthnóna ag faire ar a chéile agus ag tabhairt scéalta dá chéile. CC: SP-4-02-04
02
breathnaigh, look out
N1
AGS
P1
TER
ar: farraige
Ach bhíodar féin ag inseacht na rudaí dhá chéile, agus bhí an fear an arbhair ag faire i gcónaí ar an bhfarraige, an-ghéar thar an gcuid eile. CC: LC-7-01-13
03
breathnaigh, watch, look at
N1
AGS
P1
ACT
ar: rása
Bhídís bailithe thimpeall na scoile anseo is bhí siad thíos ar pháirc an spóirt ansin ó dheas, thimpeall an chladaigh ag faire ar na rásaí agus ar 'chuile chineál spóirt dhá raibh ann. CC: LM-3-16-04
04
watch, see
N1
AGS
N2
ACT
[daoine ag damhsadh]
P1
INS
ar: teilifís
Nuair a fhaireos tú ar an teilifís iad nach bhfeicfidh tú an chuma atá orthu, dhá n-oibriú féin. CC: LC-1-32-04
C 01
watch
N1
AGS
P1
ACT
ar
An mbíodh duine ar bith ag faire air seo i rith an lae nuair a bhíodh... CB: Óh a mhac bhíodh, bhíodh duine ar 'chuile chnoc is ar 'chuile chnocán. CC: CR-2-03-47
01.1
watch
N1
AGS
P1
TER
ar: dream
Bhíodh pílears an t-am sin thiar i gCill Chiaráin agus bhíodar ag faire ar dhream a bhíodh ag dul siar le fuisce. CC: LC-3-13-23
Agus, bhíodh na gardaí ag faire orm. CC: SP-6-10-04
01.2
watch out for
N1
AGS
P1
TER
ar: [duine]
S2
TER
Sgo
Bhíodh muid ag faire ar an máistir go mbíodh sé bailithe isteach, in am dinnéir agus ansin, théadh beirt ag faire agus théadh beirt siar ag goid. CC: SP-4-02-05
02.1
watch out for
N1
AGS
N2
TER
gardaí
An ndearna tú aon phoitín ariamh a Phat? PC: Ní dhearnas, ach chonaic mé dhá dhéanamh é, ara sure chonaic mé an t-am sin é an dtuigeann tú. Mise ag dul ag an scoil i mo phutach óg, tharraing mé na buicéid uisce, agus bhínn ag faire na ngardaí, agus na rudaí sin an dtuigeann tú. CC: CR-2-03-01
02.2
look out
N1
AGS
S2
LOC
Scá
Bhíodh fear íoctha insan oíche acu, a bheith ag faire cá luífeadh na cearca fraoigh. CC: FO-5-08-02
03
watch
N1
AGS
P1
LOC
timpeall
S2
FIN
Sgo
B'fhéidir go gcasfaí síos lá éigin mé go mbeinn ag faire thimpeall an tí go bhfeicfinn an cat. CC: CR-8-05-03
D 01
watch (!), control
N1
INS
clog
P1
AFF
ar: [duine]
Ní raibh aon chlog ag faire air. CC: TM2-11-12-04
02 A 01
wait
N1
AGS
P1
EVT/TER
ar: rabhartaí
Ach bheidís ag faire ar na rabhartaí, ó Lá Fhéile Bríde amach, le go mbainidís an fheamainn sin. CC: TM1-1-08-07
Tá an leoraí ag faire air is tá sé cuirte go Baile Átha Cliath ar an margadh. CC: RL-3-03-04
Ah bhíodar ag faire orainn, ón dó a chlog ar maidin. CC: SP-6-03-09
02
wait for
N1
AGS
P1
AGS
roimh (refl)
Bhídís ag faire romthu ansin ar an mbóthar, bhíodh ach níl sé amhlaidh anois. CC: TM2-9-08-05
03.1
fan, wait for
N1
AGS
S2
EVT
Sgo
Bhí muid i bhfoisceacht cúpla slat den gheata, ag faire go n-osclódh sé timpeall's uair roimh an am. CC: SP-4-04-02
03.2
fan, wait for
N1
AGS
P1
ACT
le haghaidh + VN
Bhoil bhí curachaí freisin ann agus bhí daoine ag rith geallta, agus bhídís ag faire le haghaidh an rud sin a dhéanamh nuair a bheidís ag casadh an bhratach, ag casadh thimpeall air. CC: LM-4-05-11
03.3
wait
N1
AGS
P1
TER
ar
An créatúr ná raibh in ann a dhéanamh ach ag imeacht ó dhoras go doras an chuid eile dhá shaol, ag fairiú ar cé a chuirfeadh greim ina bhéal, nó a shínfeadh a lámh dhó. CC: TM1-5-05-09
03.4
wait
N1
AGS
P1
ACT
ar + VN
Agus thóraigh sé timpeall an chnocáin is thóraigh sé 'chuile áit ag ceapadh gur ag fairiú ar breith orthu a bhí siad. CC: LC-3-13-21
04
fan, wait, call attention
N1
EXP
P1
AGS
ar
Tá an lao ag faire ort, nó tá an madra ag faire ort, nó tá an chearc ag faire ort, agus, tá rud le déanamh agat anyhow. CC: TM2-9-01-05
B 01
wait for, expect
N1
AGS
P1
TER/POS
ar: punt
Tá siad i gcónaí ag breathnú, tá an fear taobh istigh ag faire ar an bpunt atá acusan. CC: MI-1-02-06
Ach anois, níl muid, agus níl sibhse, go mórmhór, ach ina suí síos, ag faire ar gach a ngeobhaidh sibh bog. CC: TM2-10-07-04
Óra tá idir é féin agus a bheith ag faire ar an airgead atá thíos ar thóin an phoill, nó ar luach an airgid atá thíos ar thóin an phoill. CC: CR-8-06-12
02
look forward
N1
AGS
P1
EVT
ar: laethanta
Bheadh siad ag faire ar na laethanta sin, an t-aos óg san am sin. CC: FO-5-04-03
Bhíodh tír agus talamh ag fairiú ar an lánúin mar dhóigh dhe agus ar ndóigh níorbh ea ach cuid mhaith acu ag faire ar an mbuidéal. CC: TM1-6-14-29
Bhíodh muid ag faire ar Lá an Dreoilín. CC: SP-5-07-01
03
expect
N1
AGS
P1
TER/POS
ar
Duine ar bith atá ag faire ar dole go bhfóire Dia air. CC: RL-3-01-08
04
be ready
N1
AGS
P1
ACT
le&VN
Agus rud eile, má tá marú ceart orthu agus iad ina séasúr, ní mór duine a bheith ansiúd, ag fairiú le é a thógáil uait, mar, briseann an béal iontu agus b'fhéidir go gcaillfeá iad. CC: TM1-4-05-04
05
expect, hope for
N1
AGS
P1
EVT
ar, le & VN
Ach tá muid i gcónaí ag faire ar rud éigin a thíocht againn, ag braith ar dhuine éigin a thabharfas rud éigin dhúinn, nó a déarfas rud éigin dhúinn, leis an rud a dhéanamh. CC: TM2-9-09-06
Bhoil, sé an chaoi is fearr, fear ansiúd agus bradóg aige, ag fairiú le iad a thógáil b'fhéidir ón mbeirt eile a bheadh ag iascach. CC: TM1-4-05-04